JĘZYK POLSKI. TEMATY NA MATURĘ USTNĄ

Utworzono: poniedziałek, 10, wrzesień 2012 21:20

MATURA 2012/2013

PROPOZYCJE TEMATÓW NA USTNĄ

CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

W XIX LO W Gdańsku

I. LITERATURA

Sytuacje, będące próbą sprawdzenia siebie. Zaprezentuj postawy bohaterów, interpretując utwory literatury wojny i okupacji.
Erotyka w poezji i prozie – porównaj przykłady z wybranych dzieł różnych epok literackich
Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w literaturze polskiej i obcej okresu średniowiecza, odrodzenia i baroku. Omów problem, analizując wybrane utwory.
Konflikty pokoleniowe na kartach dzieł literackich – przedstaw na przykładach utworów z różnych epok literackich.
Obraz przemijającego świata w utworach epickich. Na wybranych przykładach omów sposoby ich przedstawienia..
Dialog twórców literatury z filozofami. Przedstaw problem na wybranych przykładach dzieł literatury dawnej lub/i współczesnej.
Wieczny romantyzm – przedstaw i oceń nawiązania pisarzy epok późniejszych
do romantyzmu
Trudny problem dziedzictwa sarmackiego w literaturze epok późniejszych. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych przykładów.
Biesiady, wesela, bale- przedstaw i porównaj rolę motywu w wybranych utworach literatury polskiej.
Motyw teatru świata w literaturze. Scharakteryzuj oraz omów funkcje wykorzystania tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.
Motyw Prometeusza i jego literackie przetworzenia. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów.
Bóg i wiara jako tematy poezji współczesnej – omów i porównaj na wybranych przykładach
Bohaterowie w habitach. Przedstaw sposób i cel ich kreowania w wybranych utworach literackich.
Zwierzęta w literaturze. Rozważ w jakim celu autorzy wprowadzają do literatury bohatera zwierzęcego.
Rewizje mitów narodowych w wybranych utworach literatury XIX i XX wieku. Zinterpretuj temat w oparciu o wybrane przykłady.
Emigrant jako bohater literacki. Porównaj kreacje literackie, analizując utwory z różnych epok.
Porównaj literackie wizje utraconych ojczyzn. Interpretując, przywołaj teksty literatury z XIX i XX wieku.
Funkcje fantastyki w utworach literackich różnych epok. Interpretując, odwołaj się do przykładów polskich i obcych.
Horacjański i renesansowy sposób na szczęście. Omów wybrane pieśni Horacego oraz pieśni i fraszki Kochanowskiego.
Przedstaw różne rozumienie tragizmu na podstawie wybranych utworów odległych od siebie epok. Uwzględnij kontekst filozoficzny.
Co śmieszyło Polaków? Omów funkcje komizmu w utworach literackich na przykładzie trzech wybranych epok.
Różne sposoby wykorzystania historii w utworach literackich. Analizując wybrane dzieła, odwołaj się do kontekstów epok.
Różne kreacje bohatera walczącego. Omów zagadnienie, przywołując utwory z literatury polskiej i obcej.
Motywy baśniowe w literaturze fantasy. Zanalizuj sposób ich wykorzystania, przywołując właściwe teksty literackie.
Mężczyźni o kobietach. Analizując właściwe utwory, wskaż sposoby i cel kreowania bohaterek w literaturze.
Na podstawie celowo dobranych tekstów zinterpretuj problem odpowiedzialności człowieka za swoje czyny.
Uwzględniając kontekst epoki, scharakteryzuj motyw podróży w literaturze XIX i XX wieku.
Literatura pamiętnikarska z okresu II wojny światowej. Wykaż, że wspomnienia osobiste mogą być cennym źródłem wiedzy historycznej..
Motyw samotności w literaturze różnych epok. Analizując wybrane dzieła literackie, przedstaw celowość wykorzystania motywu.
Przemiana wewnętrzna człowieka jako ważny moment życia różnych bohaterów literackich. Zinterpretuj na podstawie wybranych tekstów literackich i odpowiedz, jaką funkcję w dziele literackim spełnia bohater dynamiczny?
Wielki dramat romantyczny a polski dramat XX wieku. Dokonując analizy porównawczej, odwołaj się do odpowiednich przykładów.
Kobieta - jej życie, problemy i pragnienia. Scharakteryzuj i porównaj bohaterki wybranych utworów literackich literatury polskiej i/lub obcej.
Porównaj wybrane obrazy światów obozowych na dowolnym materiale literackim..
Charakterystyczne cechy liryki młodopolskiej. Scharakteryzuj najważniejsze zjawiska w wybranych tekstach.
Problemy współczesnego świata przedstawione w reportażach Ryszarda Kapuścińskiego - omów i zanalizuj na wybranych przykładach.
Portret mściciela – omów na wybranych przykładach bohaterów literackich
Literackie obrazy wsi na przestrzeni epok – podobne czy różne? Zinterpretuj wybrane teksty.
Epoki, które „rozmawiają ze sobą”. Przedstaw najważniejsze relacje łączące wybrane okresy historycznoliterackie, opierając się na celowo dobranym materiale lekturowym.
Różne ujęcia tragizmu i bohatera tragicznego w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej. Porównaj funkcjonowanie motywów na wybranych przykładach.
Ekspiacja (odkupienie win) jako droga powrotu do człowieczeństwa. Omów na wybranych przykładach literackich.
Wzorce osobowe wykreowane przez literaturę różnych epok. Przedstaw
na wybranych przykładach.
Różne wizje młodości, jej doświadczeń i dążeń w literaturze pięknej. Omów na wybranych przykładach literatury polskiej i/lub obcej.
Rola poety i poezji w różnych epokach literackich. Omów na wybranych przykładach.
Sonet jako gatunek literacki na przestrzeni epok. Prześledź jego ewolucję
na wybranych przykładach.
Pisarze jako wyraziciele tendencji artystycznych swoich epok. Omów
na wybranych przykładach.
Różne ujęcia motywu domu rodzinnego w literaturze na przestrzeni epok. Przedstaw na wybranych przykładach literatury polskiej/lub obcej.
Księża – twórcami literatury. Omów tematykę ich twórczości na wybranych przykładach.
Poezja Zbigniewa Herberta, Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej na tle tradycji antycznej i biblijnej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Prekursorzy – twórcy literaccy, którzy wyprzedzili swoją epokę. Przedstaw sylwetki wybranych autorów i omów ich twórczość..
Od Rolanda do Kolumbów - wpływ ideału rycerza na kreacje bohaterów walczących o wolność. Omów problem, analizując dzieła literatury polskiej.
„Aby istnieć, człowiek musi się buntować” (A. Camus). Omów źródła i sens buntu na wybranych przykładach literackich.
..„A cóż życie może być warte ….jeśli honor stracony.” Słowa Josepha Conrada uczyń mottem rozważań o tych bohaterach literackich, dla których honor był wartością najwyższą.
Dziennik, pamiętnik- niezastąpione źródło wiedzy o człowieku i czasach, które minęły. Omów temat na wybranych przykładach.
Różne portrety człowieka u władzy. Omów temat na wybranych przykładach literackich.
Różne ujęcia tematu ucznia i szkoły w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.
Polemiki, spory, prowokacje – starcia pokoleń literackich. Omów temat na wybranych przykładach literackich.
Odwołując się do utworów J. Kasprowicza, L. Staffa i J. Twardowskiego, scharakteryzuj nurt franciszkański w literaturze polskiej.
Literackie apele, przesłania, testamenty. Omów te sposoby dialogu pisarza z czytelnikiem, odwołując się do wybranych tekstów z różnych epok.
Portrety Żydów polskich w literaturze XIX i XX wieku. Przedstaw różnorodność kreacji postaci w wybranych utworach.
Motto, tytuł, ostatnia scena jako klucz do interpretacji dzieła. Omów zagadnienie na podstawie wybranych przykładów.
Rola postaci drugoplanowych w dziele epickim. Przeprowadź analizę porównawczą wybranych przykładów.
Sny i widzenia jako sposoby przedstawiania rzeczywistości wewnętrznej. Omów temat na wybranych przykładach literackich z różnych epok.
Funkcje rekwizytów w literaturze (np. jabłko, pierścień, sztylet, korona, fajka). Omów zagadnienie na wybranych przykładach literatury polskiej i obcej.
Pozycja narratora w literaturze przekazującej prawdę o obozach koncentracyjnych i łagrach. Zinterpretuj jej wpływ na wymowę wybranych dzieł.
Cnota jako przedmiot dociekań filozofów i poetów. Interpretując celowo wybrane przykłady tekstów literackich oraz odwołując się do kontekstów filozoficznych, zaprezentuj ewolucję pojęcia.
Chansons de geste - baśń - fantasy. Przedstaw podobieństwa i różnice gatunków na przykładzie wybranych utworów literackich.
Porównaj obrazy Gdańska i jego okolic ukazane w literaturze współczesnej (np. G. Grass, S. Chwin, P. Huelle).
Bohaterowie z kainowym piętnem. Omów wpływ popełnionej zbrodni na życie wybranych postaci literackich.
Literackie zabiegi z czasem. Interpretując różne przykłady z prozy polskiej i obcej, wyjaśnij mechanizm eksperymentów i określ ich funkcję artystyczną.
Rozmowy z samym sobą, czyli monologi bohaterów dzieł literackich, reprezentujących różne epoki i gatunki literackie. Interpretując celowo wybrane przykłady, porównaj okoliczności życiowe, w których rodzą się refleksje oraz formę ich ekspresji.
Bohaterowie literaccy jako autorzy pamiętników, dzienników, listów. Scharakteryzuj i porównaj wybrane kreacje ich osobowości.
Tragizm jednostki w literaturze okresu wojny i okupacji. Omów na podstawie wybranych utworów. Opisz sytuację zwykłych ludzi, zmagających się z okrucieństwem wojny.
Miłość w okresie wojny i okupacji jako próba przezwyciężenia zła. Omów problem, przywołując stosowne dzieła literackie.
Biblijny topos człowieka- wędrowca i jego kontynuacje w literaturze późniejszych epok. Omów temat na podstawie wybranych utworów.
Bohaterowie literaccy wobec wartości fundamentalnych i wyborów ostatecznych. Omów problem w odwołaniu do wybranych utworów.
Miejsce magiczne, cywilizacyjna dżungla, przestrzeń destrukcji. Przeanalizuj różne obrazy miasta przedstawione w literaturze.
Obrazy cierpienia i ich funkcje w dziełach literackich - omów
na wybranych przykładach.
Porównaj sposoby i funkcje opisu w dziełach literackiej różnych epok – na wybranych przykładach.
Omów obecność mitów greckich w twórczości wybranych autorów – na wybranych przykładach.
Omów obecność Biblii w twórczości wybranych autorów – na wybranych przykładach.
Utopie i antyutopie w literaturze – omów na wybranych przykładach.
Rola lektur w kształtowaniu charakterów postaci literackich - omów
na wybranych przykładach

II. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI

Dziecko jako obserwator świata. Scharakteryzuj specyfikę tej perspektywy widzenia rzeczywistości, analizując celowo dobrane przykłady literackie oraz z innych dziedzin sztuki.
Różne sposoby kreowania zaświatów w literaturze i sztuce. Scharakteryzuj motyw, przywołując właściwe przykłady z różnych epok.
Świat prowincji w prozie Brunona Schulza i obrazach Marca Chagalla. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł
Tatry w literaturze i sztuce Młodej Polski. Wskaż funkcje motywu na wybranych utworach literackich i przedstawieniach malarskich.
Filmowe, teatralne i literackie portrety rodzinne. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
Symbol jako środek decydujący o oryginalności i ponadczasowości dzieła literackiego i malarskiego. Rozwiń zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
Przeciw stereotypom kata. Scharakteryzuj portrety dobrych Niemców, odwołując się do wybranych przykładów z literatury i filmu.
Zanalizuj przykłady wykorzystania tradycji ludowej jako źródła inspiracji w twórczości poetów, malarzy i muzyków różnych epok.
Sztuka jako inspiracja twórców literatury. Analizując, porównaj wybrane dzieła literackie i malarskie.
Postmodernistyczne gry z odbiorcą w literaturze i filmie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
Literacka i plastyczna deformacja świata. Przedstaw sposób i wskaż cel takiego kreowania rzeczywistości na wybranych przykładach z różnych epok.
Sposoby wykorzystania motywu nocy w literaturze i sztuce różnych epok. Omawiając zagadnienie, wskaż cel wykorzystania motywu.
Tendencyjność w literaturze i innych sztukach. Przedstaw sposoby realizowania celów propagandowych w wybranych dziełach literackich, plastycznych, filmowych.
Przedstaw różne kreacje i symbolikę anioła w literaturze i sztuce wybranych epok.
Różne funkcje motywu starości w literaturze i sztuce. Omów temat na wybranych przykładach.
Funkcje motywów roślinnych w literaturze i sztuce. Omów temat na wybranych przykładach.
Funkcje i sposoby ukazania zjawisk atmosferycznych w literaturze i sztuce. Omów temat na wybranych przykładach.
Zbadaj związki poezji młodopolskiej z innymi dziedzinami sztuki (malarstwo, muzyka). Omów temat na wybranych przykładach.
Obrazy miasta i jego mieszkańców utrwalone w literaturze i malarstwie. Porównaj sposoby ich tworzenia w wybranych dziełach.
Artystyczne ujęcia macierzyństwa w literaturze i sztukach plastycznych. Przedstaw je w oparciu o analizę wybranych dzieł.
Analizując wybrane dzieła literackie i filmowe, przedstaw funkcje motywu drogi w dziele artystycznym.
Literacka i filmowa wizja PRL- u. Porównaj wybrane przedstawienia tego tematu.
Symbol i alegoria sztuki średniowiecznej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i plastycznych.
Fascynacja pięknem maszyn i techniki w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacje dzieł literatury polskiej. Przedstaw temat na wybranych przykładach.
Rola stroju w literaturze i malarstwie. Dokonując analizy wybranych dzieł, omów znaczenie i sposób przedstawienia stroju oraz jego wpływ na kreację bohatera.
Autoportret w malarstwie i literaturze. Omów sposoby kreacji własnego „ja” w dziełach twórców różnych epok.
Różne wizje przyszłych losów ludzkości i funkcje motywu w dziełach literackich i filmowych XX wieku.
Motywy zwierzęce w literaturze i malarstwie. Przedstaw sposoby ujęcia motywu i jego funkcje w wybranych utworach.
Romantyczne przestrzenie w literaturze i malarstwie. Omów ich funkcje na podstawie wybranych przykładów.
Motyw morza i jego funkcje w literaturze i malarstwie. Dokonując analizy wybranych dzieł, omów sposób przedstawienia i funkcję tego motywu.
Motyw biesiady w literaturze i filmie. Wskaż różne sposoby ujęcia i funkcję tego motywu w wybranych utworach.
Dramat romantyczny i jego realizacja teatralna. Omów zagadnienie w oparciu o znane Ci teksty i ich inscenizacje.
Buntownik jako bohater dziewiętnastowiecznej literatury i dwudziestowiecznego filmu. Przeprowadź analizę porównawczą wybranych przykładów.
Piękno i szpetota kobiecego ciała. Przedstaw zmieniający się kanon kobiecej urody, odwołując się do wybranych dzieł literackich i plastycznych.
Literatura i sztuka w służbie tolerancji. Omów problem na przykładzie dzieł, ukazujących życie i obyczajowość wybranej mniejszości narodowej.
Motyw vanitas w literaturze i sztukach plastycznych. Porównaj funkcjonowanie motywu na wybranych przykładach z różnych epok.
Motywy katastroficzne w kulturze XIX i XX wieku. Omów temat, analizując wybrane dzieła literackie i filmowe.
Postaci śmierci w tekstach literackich i ikonograficznych różnych epok. Porównaj jej wybrane przedstawienia.
Porównaj artystyczne interpretacje motywu powstań narodowych w literaturze i sztukach plastycznych.
Obrazy rewolucji w literaturze i malarstwie. Przeanalizuj i porównaj wykorzystanie motywu w wybranym materiale literackim i plastycznym.
Wykorzystanie motywów baśniowych w literaturze i filmie. Omów temat, analizując wybrane dzieła.
Postaci fantastyczne i ich funkcja w wybranych utworach literackich i filmie.
Wpływ powieści gotyckiej na literaturę współczesną i film. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Motyw pór roku w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Porównaj sposoby ujęcia tego motywu oraz jego funkcje w wybranych tekstach kultury.
Polska Golgota- obraz Rosji i Związku Radzieckiego w oczach Polaków. Omów zagadnienie na podstawie analizy wybranych dzieł literackich i filmowych.
Sceny z życia świętych w literaturze i plastyce. Porównaj sposoby realizacji tego tematu w dziełach kultury polskiej i europejskiej.
Przemiany społeczne i obyczajowe na polskiej wsi. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych.
Od antycznych herosów do współczesnych bohaterów popkultury. Porównaj postawę i system wartości mitologicznych bohaterów i ich współczesnych odpowiedników, analizując wybrane dzieła literackie i filmowe.
Tragizm miłości nieodwzajemnionej w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie, analizując wybrane utwory literackie i inne teksty kultury.

III. JĘZYK

Scharakteryzuj wybrane przemówienia (mowy) pod kątem użytych środków retorycznych. Wykorzystaj również teksty z epok dawnych.
Omów frazeologizmy jako tworzywo poetyckie w wybranych utworach współczesnej liryki polskiej.
Przedstaw przykłady nowomowy jako języka propagandy i tworzywa poetyckiego. Zaprezentuj temat na wybranym materiale literackim.
Scharakteryzuj zasób leksykalny i oceń pod względem poprawności język prasy młodzieżowej.
Staropolska frazeologia żywa do dziś. Scharakteryzuj dawną kulturę zapisaną w języku.
Archaizacja jako sposób mówienia o przeszłości.. Zanalizuj technikę tej stylizacji oraz omów jej funkcję w różnych utworach.
Język postaci bohaterów dramatu współczesnego odzwierciedleniem destrukcji świata wartości. Przedstaw problem na podstawie wybranego materiału literackiego.
Bogactwo i asceza języka jako różne sposoby mówienia o kataklizmie II wojny światowej w poezji współczesnej. Przedstaw problem, analizując zgromadzony materiał literacki.
Funkcje neologizmów w literaturze współczesnej. Analizując zagadnienie, odwołaj się do wybranych utworów.
Moda językowa we współczesnej polszczyźnie. Analizując zagadnienie, odwołaj się do zgromadzonego materiału językowego.
Mass media jako źródło frazeologizmów. Poddaj analizie celowo zgromadzony materiał językowy.
Przysłowia jako frazeologizmy. Dokonaj analizy językowej i stylistycznej wybranych polskich przysłów.
Scharakteryzuj język wybranych bohaterów literackich utworów XX wieku. Analizując, uwzględnij cechy ujawniające ich przynależność środowiskową i charakter.
Sztuka przekonywania a manipulacja językowa. Interpretując temat, porównaj sposoby wykorzystania środków językowych w różnych tekstach literackich..
Analizując wybrane teksty, scharakteryzuj cele publicystyki oświeceniowej i współczesnej. Porównaj wykorzystywane w nich językowe środki wyrazu.
Mowa zakochanych w romantyzmie, Młodej Polsce i dziś. Dokonaj analizy i porównania wybranych przykładów.
Różne środowiska, różne sposoby komunikowania się. Dokonaj analizy materiału językowego dwóch wybranych środowisk.
Język jako instrument walki o władzę. Zanalizuj wybrane materiały wyborcze.
Czy w Kościele mówi się wciąż tak samo? Porównaj język dawnych i współczesnych kazań i homilii.
Twoja mowa cię zdradza”. Omów zróżnicowanie środowiskowe języka na podstawie wybranych przykładów.
Scharakteryzuj różne typy stylizacji językowej i ich funkcje na przykładzie literatury współczesnej.
Język bloga. Posługując się wybranymi przykładami, omów charakterystyczne cechy dzienników internetowych.
Język współczesnych piosenek młodzieżowych. Scharakteryzuj zagadnienie na podstawie zgromadzonego materiału.
Przedstaw i określ funkcję neologizmów w poezji Bolesława Leśmiana.
Błędy językowe w wybranym czasopiśmie a norma współczesnej polszczyzny. Dokonaj analizy zgromadzonego materiału językowego.
Scharakteryzuj stylistykę i omów funkcję tytułów i nagłówków prasowych na przykładzie wybranych gazet.
Żargon uczniowski. Zanalizuj język uczniów XIX LO w Gdańsku.. Wykaż jego charakterystyczne cechy.
Wskaż przykłady dialektyzacji w wybranych utworach literackich dwóch epok. Omów funkcje tego zabiegu.
Sposoby mówienia o miłości w tekstach współczesnych piosenek młodzieżowych. Scharakteryzuj wykorzystywane w nich językowe środki wyrazu.
Przezwiska w literaturze i języku codziennym. Zaprezentuj ich funkcje i budowę słowotwórczą.
Odwołując się do wybranych przykładów tekstów kabaretowych, scharakteryzuj zjawisko wieloznaczności wyrazów i jego konsekwencje dla procesu komunikacji.
Wyrazy modne w tekstach piosenek młodzieżowych. Dokonaj analizy wybranych tekstów i oceń, czy ich twórcy ulegają modzie językowej.

JĘZYK POLSKI. TEMATY NA MATURĘ USTNĄ

Menu główne

O szkole

Nauczyciele

Terminarz

Logowanie